Πληροφορίες

Ιδιότητα: Λύρα, Τραγούδι
Καταγωγή: Γκρόσνυ Τσετσενίας
Ημ/νία γέννησης: 1916
Ημ/νία θανάτου: 2004
Πόλη διαμονής: Νέα Ιωνία Βόλου
Χώρα διαμονής: Ελλάδα
Youtube: https://youtu.be/R2lfMNWn5Ew

Βιογραφικό

Ο Κοσμάς Παναγιωτίδης γεννήθηκε το 1916 στο Γκρόσνυ της Τσετσενίας, σε οικογένεια Ρωσοποντίων. Γιος του Γρηγόρη Παναγιωτίδη και της Μαρίας Ιορδανίδου, μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον βαθιά συνδεδεμένο με την ποντιακή παράδοση και τη μουσική. Μετά τον θάνατο του πατέρα του και τους διωγμούς του 1939 επί Στάλιν, η οικογένεια κατέφυγε μέσω Οδησσού στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στον Βόλο, επιλογή που καθοδήγησε ο ίδιος λόγω των επαγγελματικών του γνώσεων.

Μηχανικός στο επάγγελμα, γνώστης της ρωσικής γλώσσας, εργάστηκε στον τομέα της μηχανικής καλλιέργειας και μετέφρασε τεχνικά εγχειρίδια από τα ρωσικά στα ελληνικά. Το 1965 διορίστηκε από το Υπουργείο Γεωργίας επικεφαλής ελληνικής αποστολής στη Σοβιετική Ένωση, με αντικείμενο τη μελέτη και βελτίωση των γεωργικών ελκυστήρων τύπου «Belarus» για τις ελληνικές συνθήκες. Αργότερα υπηρέτησε ως προϊστάμενος στο τμήμα επισκευών και δίδαξε σε αγροτικές περιοχές της Θεσσαλίας και της Φθιώτιδας.

Παράλληλα, υπήρξε σπουδαίος αυτοδίδακτος λυράρης, έχοντας διδαχθεί τη λύρα από τον πατέρα του. Υπήρξε βασικός μουσικός του Ποντιακού Συλλόγου Νέας Ιωνίας Βόλου από την ίδρυσή του το 1958, συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό. Το παίξιμό του καταγράφηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) και μεταδόθηκε σε πανελλαδικό επίπεδο. Συχνά κατασκεύαζε ο ίδιος τις λύρες που έπαιζε.

Άνθρωπος χαμηλών τόνων, με μεγάλη αγάπη για την παράδοση και τη διδασκαλία των νέων, αφιέρωσε τη ζωή του τόσο στην εργασία όσο και στη μουσική προσφορά. Απεβίωσε το 2004 σε ηλικία 88 ετών, αφήνοντας πίσω του πλούσια πολιτιστική παρακαταθήκη και μια οικογένεια που συνέχισε την αγάπη του για τη μουσική και τις αξίες της προσφυγικής μνήμης.

---

Kosmas Panagiotidis was born in 1916 in Grozny, Chechnya, into a Russian-Pontian family. He was the son of Grigorios Panagiotidis and Maria Iordanidou and grew up deeply immersed in Pontian tradition and music. Following his father’s death and the Stalinist persecutions of 1939, the family fled via Odessa to Greece and settled in Volos, a decision guided by Kosmas himself due to his professional experience.

A mechanical engineer by profession and fluent in Russian, he worked in agricultural mechanization and translated technical manuals from Russian into Greek. In 1965, the Greek Ministry of Agriculture appointed him head of a three-month mission to the Soviet Union, tasked with evaluating and improving Belarus tractors for Greek climatic and agricultural conditions. He later served as head of repairs and taught agricultural mechanics in rural areas of Thessaly and Phthiotis.

Alongside his professional career, Kosmas Panagiotidis was a highly respected self-taught Pontian lyra player, having learned the instrument from his father. From the founding of the Pontian Association of Nea Ionia (Volos) in 1958, he became its principal musician, performing extensively in Greece and abroad. His music was recorded and broadcast nationwide by the National Radio Foundation (E.I.R.). He often crafted his own lyres.

A modest and dedicated man with deep love for tradition and youth education, he devoted his life to both work and cultural service. He passed away in 2004 at the age of 88, leaving behind a lasting cultural legacy and a family that continued his musical and ethical values rooted in Pontian refugee memory.

 

Πηγή/Source: https://www.taxydromos.gr/politismos/440304/o-lyraris-kosmas-panagiotidis (Μαρτυρία  Φώτη και Γιώργου Παναγιωτίδη)

Δισκογραφίες - Ηχογραφήσεις

 ΕΙΚΟΣΙ ΠΟΝΤΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ (1998)